Slapen, waarom moeten we dat eigenlijk?

slapen, waarom moeten we dat

Slaaponderzoeker Eus van Someren bespreekt het fenomeen slapen en waarom we eigenlijk moeten slapen. Hij zegt hier het volgende over: „De biologische noodzaak van slapen? Ik wou dat ik het wist. De wetenschap is er nog niet uit. Ik denk dat we het moeten zoeken in het scheiden van noodzakelijke biologische processen in het lichaam die niet tegelijk kunnen plaatsvinden. Het gaat bij nachtrust niet alleen om herstel van het brein, maar ook om herstel van het lichaam.”

Glymfatisch systeem

Een vrij recente theorie is dat slaap benodigd is om de hersenen ‘schoon te spoelen’. Onderzoeker Maiken Nedergaard van de University of Rochester in de VS noemt dit het ‘glymfatisch systeem’. Een versnelling van de stroming van de hersenvloeistof tijdens de slaap, waardoor afvalstoffen die tijdens de intensieve hersenactiviteit overdag zijn ontstaan worden afgevoerd naar het bloed.

Genactiviteit en de rol van de lever

Verderop in het lichaam gebeuren ook nog verschillende bijzondere dingen tijdens de periode van slaap. Bij zo’n veertig procent van de eiwitcoderende genen in het DNA is er een verschil in activiteit tijdens de dag en nacht. Met meer dan drieduizend genen die meer of minder actief zijn tijdens dag en nacht is het verschil het grootst in de lever. De lever heeft een belangrijke rol in de stofwisseling, en ook de hormoonhuishouding verandert ingrijpend tijdens de slaap.

Slaap en je hersenen

Slaap is nodig voor het reorganiseren van de bedrading in de hersenen. Alle informatie wordt overdag vastgelegd in nieuwe verbindingen tussen neuronen. Deze worden ’s nachts tijdens de slaap verstevigd of ‘gesnoeid’, op deze manier blijft alleen de essentie over. Volgens deze theorie zouden de zenuwverbindingen in de hersenen zonder slaap eindigen in chaos. Dat strookt met de bevinding dat bij slecht slapen het geheugen minder wordt.